UDAR NA SRPSKU: Bošnjaci žele oteti nadležnost MUP-u

Najnoviji nasrtaj na institucionalni subjektivitet Republike Srpske stiže u vidu apelacije koju je krnji Ustavni sud BiH primio od strane bošnjačkih političara. Kemal Ademović, predsjedavajući Doma naroda PS BiH, podnio je apelaciju krnjem Ustavnom sudu BiH i zatražio privremenu mjeru kojom bi se do konačne odluke stavio van snage Zakona o elektronskoj identifikaciji, uslugama povjerenja u elektronskom poslovanju i elektronskom dokumentu Republike Srpske.

Pozadina ovog poteza, umotana u frazu „ustavnosti“, krije jasnu i opasnu političku namjeru - potpuno oduzimanje nadležnosti Ministarstvu unutrašnjih poslova Republike Srpske u oblasti digitalnog identiteta i nasilno prebacivanje te infrastrukture na nivo BiH, tačnije pod okrilje Agencije za identifikaciona dokumenta, evidenciju i razmjenu podataka (IDDEEA).

Ovaj zahtjev za osporavanje novog Zakona o digitalnom identitetu Republike Srpske, nije ništa drugo do nastavak kontinuirane strategije Sarajeva da se kroz pravosudni inženjering obesmisle i uruše dejtonske nadležnosti entiteta.

Recept iz kuhinje propale reforme policije

Ovakav razvoj događaja neodoljivo podsjeća na matricu koju smo već gledali. Sličan destruktivni pristup krnji Ustavni sud BiH je zauzeo u martu ove godine kada je u pitanju digitalna infrastruktura. Tada je osporenim dijelom člana 141. stav (5) bilo predviđeno da MUP RS uspostavlja sistem za digitalno potpisivanje i izdavanje sertifikata, ali je krnji Ustavni syd, po političkom diktatu, ocijenio da su te nadležnosti navodno već dodijeljene institucijama BiH, konkretno IDDEEA-i.

U obrazloženju te odluke tada je naglašeno da se nakon ukidanja spornih odredbi ne može koristiti infrastruktura MUP-a Srpske za elektronsko podnošenje zahtjeva, već isključivo ona koju uspostavljaju zajedničke institucije. Ovakav pristup direktno snaži centralizovani model, koji je bio jedan od ključnih spornih elemenata i u ranijim, na sreću propalim, pokušajima reforme policije u BiH.

Iako je čak i tadašnji sud morao formalno potvrditi da MUP Republike Srpske ima ustavnu osnovu za obavljanje određenih upravno-pravnih poslova, sudije su svjesno povukle liniju razgraničenja koja Srpskoj veže ruke, navodeći da se te nadležnosti ne mogu širiti na oblasti koje su već regulisane na nivou BiH. Upravo to razgraničenje, kojim se Srpska nastoji svoditi na praznu ljušturu, bilo je u srži nekadašnjih prijedloga reforme policije, čiji je primarni cilj bio snažnija uloga države u koordinaciji i upravljanju na uštrb entitetskih policijskih snaga.

Formalna autonomija, suštinsko otimanje

Zadržavanjem na snazi opštih odredbi koje se odnose na zaštitu informaciono-komunikacione infrastrukture, Sud je ranije formalno ostavio neki minimalan prostor za djelovanje entitetskih organa. Međutim, suštinski su sve ključne poluge - od digitalnih sistema do međunarodne saradnje – pozicionirane na nivo BiH.

Aktuelna apelacija protiv novog Zakona o digitalnom identitetu predstavlja završnu fazu tog plana.

Ovim činom se indirektno, na mala vrata, oživljava priča o centralizaciji bezbjednosnog sektora, sa krajnjim ciljem da MUP Republike Srpske izgubi kontrolu nad podacima svojih građana.