Serija zemljotresa pomjerila Japan za nekoliko milimetara

Istraživači Univerziteta u Čikagu su otkrili do sada nepoznat seizmički efekat u kojem su reflektovani talasi sa granice između Zemljinog omotača i spoljašnjeg jezgra doprinijeli da se dijelovi Japana pomjere ka istoku za oko 5 do 6 milimetara.

Najmanje jedan reflektovani seizmički talas prešao je oko 2.900 kilometara tokom zemljotresa jačine 9,0 stepeni Rihterove skale koji je 2011. pogodio Japan, a prema analizama GPS podataka, imao je ključnu ulogu u dodatnim seizmičkim procesima, prenosi Science Alert.

Ovaj događaj predstavlja prvi dokumentovan slučaj da reflektovani seizmički talas sa granice jezgra i omotača izazove dodatno klizanje raseda.

Tokom analize podataka, naučnici su uočili neobično jasan ScS signal u GNSS mreži GEONET, koji predstavlja talas reflektovan od granice jezgra i omotača.

Uhapšen Banjalučanin: Pronađen zasad marihuane u šumi kod Laktaša

Iako GNSS sistemi mjere pomijeranje tla, a ne direktne seizmičke talase, signal je bio toliko snažan da je registrovan čak i u Kini.

Dalja istraživanja pokazala su da se pojedine GPS stanice nisu vratile u prvobitni položaj nakon talasa, već su zabilježile trajno minimalno pomjeranje, što je isključilo mogućnost da je u pitanju greška u obradi podataka ili da je riječ o drugim poznatim geološkim procesima.

Modeli koje su razvili istraživači ukazuju na to da je povratni seizmički talas mogao da posluži kao okidač za blago klizanje duž već napregnutih granica tektonskih ploča, što je rezultiralo milimetarskim pomijeranjem na površini.

Zemljotres jačine 9,0 stepeni Rihtera pogodio je 11. marta 2011. godine sjeveroistočnu obalu japanskog ostrva Honšu, pri čemu je potres trajao oko 6 minuta i smatra se najjačim u istoriji zemlje.

Do zemljotresa je došlo usljed podvlačenja Pacifičke ploče ispod Okhotske ploče, što je izazvalo pucanje rasjedne zone dužine oko 300 kilometara i pomijeranje tla.

Potres je izazvao razoran cunami sa talasima visine do 40 metara, koji su prodirali i do 10 kilometara u unutrašnjost i potpuno uništili pojedina priobalna područja.

Došlo je i do nuklearne nesreće u Fukušimi, nakon što su poplavljeni sistemi za hlađenje reaktora, što je izazvalo havariju i evakuaciju stanovništva.

Prema zvaničnim procjenama, poginulo je ili nestalo oko 20.000 ljudi, dok je materijalna šteta procenjena na više od 150 milijardi dolara.