Ovo su najveći profiteri sukoba na Bliskom istoku

Ali dok su neki dovedeni na ivicu opstanka, drugi, čiji su poslovi profitabilniji u ratu ili koji profitiraju od nestabilnih cena energije, ostvarili su rekordne profite. BBC bavi se sektorima i kompanijama koje ubiraju milijarde dok sukob na Bliskom istoku traje.

Nafta i plin

Najveći ekonomski uticaj rata do sada je nagli porast cijena energije. Oko petine svetske nafte i gasa prolazi kroz Ormuski moreuz, ali su te isporuke praktično obustavljene od kraja februara.

Rezultat je bila jaka nestabilnost cijena na energetskim tržištima, što je koristilo nekim od najvećih svjetskih naftnih i gasnih kompanija.

Karan na sastanku sa delegacijom iz Sankt Peterburga

Glavni dobitnici su evropski naftni giganti, koji mogu da profitiraju od naglih oscilacija cijena zahvaljujući svojim trgovačkim odjeljenjima. Profit BP-a se više nego udvostručio na 3,2 milijarde dolara u prva tri mjeseca ove godine, nakon onoga što je kompanija nazvala "izvanrednim" rezultatima svoje trgovačke divizije.

Šel je takođe nadmašio očekivanja analitičara, sa profitom u prvom kvartalu koji je porastao na 6,92 milijarde dolara. Još jedan međunarodni gigant, Total Enerdžiz, zabilježio je skok profita za skoro trećinu na 5,4 milijarde dolara u prvom kvartalu 2026. godine, vođen nestabilnošću na tržištima nafte i gasa.

Američki divovi EksonMobil i Ševron zabeležili su pad zarade u odnosu na prethodnu godinu zbog poremećaja u snabdijevanju sa Bliskog istoka. Međutim, obje kompanije su nadmašile prognoze analitičara i očekuju dalji rast profita tokom cijele godine, jer cijene nafte ostaju znatno više nego prije rata.

Velike banke

Neke od najvećih banaka su takođe zabilježile porast profita tokom rata u Iranu. Trgovačko odjeljenje JP Morgan-a ostvarilo je rekordnih 11,6 milijardi dolara prihoda u prva tri mjeseca 2026. godine, što je pomoglo banci u cjelini da ostvari drugi najveći kvartalni profit u istoriji.

Putin "prizivao" Šredera, šta kaže Berlin na tu ideju

I kod ostalih banaka iz grupe "velike šestorke" - koja uz JP Morgan uključuje Bank of Amerika, Morgan Stenli, Sitigrup, Goldman Saks i Vels Fargo - dobit je značajno porasla u prvom kvartalu ove godine. Ukupno su te banke prijavile 47.7 milijardi dolara dobiti za prva tri mjeseca 2026. godine.

"Visok obim trgovanja je koristio investicionim bankama, posebno Morgan Stenliju i Goldman Saksu", rekla je Suzana Striter, glavni investicioni strateg u VeltKlabu.

Vodeće banke na Vol Stritu su imale koristi od porasta potražnje za trgovanjem, jer investitori žure da se povlače iz rizičnijih akcija i obveznica u sredstva koja se smatraju bezbjednijim. Obim trgovanja je takođe povećan jer investitori nastoje da iskoriste nestabilnost na finansijskim tržištima.

Striter je dodao: "Nestabilnost izazvana ratom dovela je do naglog povećanja trgovanja, jer su neki investitori prodavali akcije iz straha od eskalacije, dok su drugi kupovali kada su cijene pale, pomažući u podsticanju oporavka tržišta".

Odbrana

Jedan od najdirektnijih korisnika bilo kog sukoba je sektor odbrane, prema riječima Emili Savič, višeg analitičara u RSM UK.

SAZNAJEMO Šmit napušta BiH u junu

"Sukob je istakao nedostatke u kapacitetima protivvazdušne odbrane, ubrzavajući ulaganja u raketnu odbranu, sisteme protiv dronova i vojnu opremu širom Evrope i SAD", rekla je ona za BBC.

Pored toga što ističe važnost odbrambenih kompanija, rat stvara potrebu vladama da obnove svoje zalihe oružja, povećavajući potražnju. Kompanija BAE Sistems, koja između ostalog proizvodi komponente za lovački avion F35, saopštila je u poslovnom izvještaju u četvrtak da očekuje snažan rast prodaje i profita ove godine.

Kao razlog za povećanje državne potrošnje na odbranu naveli su rastuće "bezbjednosne prijetnje" širom svijeta, što je zauzvrat stvorilo "povoljno okruženje" za kompaniju.

Lokid Martin, Boing i Nortrop Gruman, tri najveća svjetska izvođača radova u oblasti odbrane, prijavili su rekordne porudžbine na kraju prvog kvartala 2026. godine. Međutim, akcije odbrambenih kompanija, koje su posljednjih godina porasle, pale su od sredine marta zbog strahova da je sektor precijenjen.

Obnovljivi izvori energije

Sukob je takođe istakao potrebu za diverzifikacijom i smanjenjem zavisnosti od fosilnih goriva, rekla je Striterova.

Amerikanci dobili odgovor od Teherana

"Izuzetno je obnovio interesovanje za sektor obnovljivih izvora energije, čak i u Sjedinjenim Državama", rekla je, gde je Trampova administracija popularizovala slogan "buši, dušo, buši" kako bi podstakla veću upotrebu fosilnih goriva.

Striterova je rekla da se zbog rata investicije u obnovljive izvore energije sve više smatraju važnim za stabilnost i otpornost na šokove, prenosi "B92".

Jedna kompanija koja je dobila podsticaj je NekstEra Enerdži sa sjedištem u Floridi, čije su akcije porasle za 17 procenata ove godine, jer investitori podržavaju njenu misiju. Danski giganti vetroenergije Vestas i Orsted takođe su prijavili značajan rast profita, što pokazuje da posljedice rata u Iranu idu na ruku kompanijama za obnovljive izvore energije.

Karan, Stevandić i Dodik sutra na konferenciji za novinare

U Velikoj Britaniji, kompanija Oktopus Enerdži je nedavno za BBC izjavila da je rat izazvao "veliki porast“ prodaje solarnih panela i toplotnih pumpi, pri čemu je prodaja solarnih panela porasla za 50 odsto od kraja februara.

Nagli rast cijena benzina povećao je i potražnju za električnim vozilima, a kineski proizvođači posebno koriste ovu priliku.