Batut se hitno oglasio zbog hantavirusa

S obzirom na to da se radi o bolesti koja je u određenom obliku prisutna i u Srbiji, u daljem tekstu su date osnovne informacije o hantavirusnim infekcijama, njihovim uzročnicima, načinu kako se prenose i ispoljavaju kod ljudi, kao i mogućnostima prevencije i liječenja, saopštio je Institut za javno zdravlje Srbije "Dr Milan Jovanović Batut".

Netanjahu izdao novu naredbu vojsci

"Hantavirusne infekcije predstavljaju grupu zoonoza izazvanih virusima iz familije Hantaviride. Prirodni rezervoari ovih virusa su glodari, a čovjek se najčešće inficira inhalacijom aerosola kontaminiranog izlučevinama (urinom, fecesom ili pljuvačkom) zaraženih životinja. Prenos sa čovjeka na čovjeka je izuzetno rijedak i zabilježen je samo kod pojedinih sojeva. Procjenjuje se da se širom svijeta svake godine dogodi od 10.000 do preko 100.000 infekcija, sa najvećim brojem slučajeva u Aziji i Evropi", navodi se.

Hantavirusne infekcije se klinički najčešće ispoljavaju u dva osnovna sindroma: hemoragijska groznica sa bubrežnim sindromom (HGBS), koja je u Srbiji poznata i pod nazivom mišja groznica, i hantavirusni plućni sindrom (HPS).

Simptomi

Hemoragijska groznica sa bubrežnim sindromom se pretežno javlja u Evropi i Aziji, a izazivaju je virusi kao što su Hantan, Dobrava-Beograd i Pumala. Bolest obično počinje naglo, sa visokom temperaturom, glavoboljom, bolovima u leđima i stomaku, kao i opštom slabošću, a kasnije se razvijaju bubrežni (slabije izlučivanje do potpunog prestanka izlučivanja mokraće) i hemoragijski sindrom (povećanja propustljivost krvnih sudova i krvarenja u koži, sluzokožama i organima). Smrtnost je relativno niska i kreće se od 1-15 odsto.

Hantavirusni plućni sindrom (HPS), poznat i kao hantavirusni kardiopulmonalni sindrom, javlja se uglavnom u Sjevernoj i Južnoj Americi, a najčešće je povezan sa Sin Nombre virusom. Za razliku od HGBS, HPS se karakteriše dominantnim zahvatanjem pluća.

Košarac: Boban Kusturić - patriota i heroj koji je spasavao ljudske živote

Početni simptomi su nespecifični i podsjećaju na grip (temperatura, malaksalost, bolovi u mišićima), ali se brzo razvija respiratorna insuficijencija. HPS ima znatno višu stopu smrtnosti u odnosu na HGBS, često između 30 odsto i 50 odsto.

Osnovna razlika između HGBS i HPS je u ciljnom organskom sistemu i, posljedično, u kliničkoj slici. Dok HGBS primarno pogađa bubrege i karakteriše se poremećajem funkcije bubrega i mogućim krvarenjem, HPS dominantno zahvata pluća i dovodi do teške respiratorne insuficijencije. Geografska distribucija je takođe različita: HGBS je tipična za Evropu i Aziju, dok se HPS javlja u Sjevernoj i Južnoj Americi.

Kod većine hantavirusa, uključujući one koji izazivaju HGBS u Evropi (npr. Pumala i Dobrava-Beograd virus), nije dokazan prenos među ljudima. Infekcija se gotovo uvijek stiče kontaktom sa izlučevinama zaraženih glodara.

Međutim kod Andes virusa u Južnoj Americi je potvrđen ograničen interhumani prenos, najčešće u bliskom kontaktu (npr. članovi porodice, zdravstveno osoblje) putem respiratornih sekreta tokom rane faze bolesti.

U Srbiji je za posljednjih deset godina registrovano 127 slučajeva HGBS. U 2024. godini je prijavljeno 11 oboljelih osoba od hemoragijske groznice sa bubrežnim sindromom, sa stopom incidencije 0,17 na 100000 stanovnika. Registrovan je jedan smrtni ishod, dok epidemijskog javljanja ove bolesti u 2024. godini nije bilo. Tokom 2025. godine zabilježena su samo dva slučaja HGBS, bez smrtnih ishoda.

Liječenje

Ne postoji specifična antivirusna terapija ili vakcina za hantavirusnu infekciju. Liječenje je suportivno i fokusirano je na pažljivo kliničko praćenje i liječenje respiratornih, srčanih i bubrežnih komplikacija.

Rani pristup intenzivnoj njezi poboljšava ishode, posebno kod pacijenata sa kardiopulmonalnim sindromom izazvanim hantavirusom.

Borut Pahor pao sa bicikla, prevezen u bolnicu

Sprečavanje infekcije hantavirusom prvenstveno zavisi od smanjenja kontakata između ljudi i glodara.

Efikasne mjere uključuju: održavanje čistoće u domovima i na radnim mjestima, zaptivanje otvora koji omogućavaju glodarima da uđu u zgrade, bezbjedno skladištenje hrane, korišćenje bezbjednih praksi čišćenja u područjima kontaminiranim glodarima, izbjegavanje suvog metenja ili usisavanja izmeta glodara, vlaženje kontaminiranih područja prije čišćenja, jačanje praksi higijene ruku, zaključuje se u saopštenju.