(VIDEO) Kako se bira predsjednik Vlade Republike Srpske?

Izborna kampanja za Opšte izbore 2026. godine počela je prije sedam dana. U tom periodu mogli smo čuti poruke ko će biti premijeri, ministri i tako dalje. Međutim, kada izađemo 4. oktobra na birališta, znamo li zapravo za koga glasamo?

Na izborima u Bosni i Hercegovini i Republici Srpskoj biramo direktno svoje predstavnike na četiri nivoa. Prvi je predsjednik Republike Srpske, drugi srpski član Predsjedništva Bosne i Hercegovine i za dva parlamenta - odnosno Narodnu skupštinu Republike Srpske i Predstavnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine.

Primjetićete da na izbornim listićima nemamo opciju da biramo premijera ili ministra. Zašto? Zato što je naš sistem parlamentarni, odnosno Vladu, ministre i premijera bira Narodna skupština.

Kako sve funkcioniše? Onog trenutka kada izaberemo narodne predstavnike u Narodnoj skupštini i predsjednika Republike Srpske, predsjednik je taj koji predlaže mandatara Skupštini. Mandatar treba da ima podršku većine u Narodnoj skupštini, odnosno najmanje 42 narodna poslanika. Kada prikupi tu podršku, kada dobije glasove, tog trenutka je izabran za premijera, izabrani su i ministri i Republika Srpska dobija Vladu Republike Srpske.

Dakle, vi ne birate premijera i ministre u Vladi Republike Srpske, ali vaš glas ima moć da odluči ko će biti izabrani predstavnici koji će izabrati novu vladu Republike Srpske. Zato kad političke partije ističu kandidature za premijera ili za nekog ministra, oni zapravo poručuju svojim biračima za koga će njihovi izabrani poslanici glasati u slučaju da imaju potrebnu većinu u Narodnoj skupštini.