Veličanje NDH i zvanično postaje krivično djelo

Republički organi pripremaju izmjene i dopune zakona s ciljem realizacije zaključaka usvojenih u okviru rezolucije kojom je zabranjeno veličanje ideologija i simbola Nezavisne države Hrvatske (NDH) te onih ustaških, nacističkih i fašističkih, potvrđeno je za "Glas Srpske".

Rezolucija o osudi i zabrani promovisanja i veličanja ideologije kao i simbola NDH te ustaške, nacističke i fašističke ideologije i simbola, koja je podigla veliku prašinu na političkoj sceni, usvojena je 17. marta u Narodnoj skupštini Republike Srpske (NSRS).

Na snagu je stupila nakon što je republički Ustavni sud, odlučujući o vetu koji su stavili bošnjački i hrvatski delegati u Vijeću naroda, utvrdio da se u ovom slučaju radi o političkom aktu u kojem je iskazan odnos Srpske prema ideologiji zloglasne NDH i njenim simbolima.

Uz rezoluciju su usvojena dva zaključka. Prvim zaključkom je zadužena Vlada da u roku od 60 dana izradi i u skupštinsku proceduru uputi izmjene Zakona o grobljima i pogrebnoj djelatnosti kojim bi se, naime, regulisalo uklanjanje spomenika i simbola koji promovišu i veličaju ideologiju NDH i ustašku, nacističku i fašističku ideologiju, a koji vrijeđaju vjerske, moralne i nacionalne osjećaje srpskog naroda.

Vlada je, po osnovu drugog zaključka, dobila zadatak da u istom roku uputi u proceduru dopunu republičkog Krivičnog zakonika i propiše krivično djelo koje sankcioniše lica koja putem sredstava javne komunikacije, na javnom mjestu, skupu ili na drugi način javno promovišu, veličaju, odnosno podržavaju ili podstiču pozitivno vrednovanje ili prihvatanje ustaštva i ustaške ideologije NDH.

Vladi Republike Srpske je, kako je odgovoreno na pitanja "Glasa" od strane Narodne skupštine 27. maja dostavljena Rezolucija, uz prateće zaključke.

- Ministarstvo pravde Republike Srpske, kao obrađivač Krivičnog zakonika, sačinilo je tekst nacrta zakona i propisalo novo krivično djelo - javno promovisanje i veličanje ustaštva i ustaške ideologije Nezavisne države Hrvatske. Tekst zakona je u proceduri - potvrđeno je u Vladi.

Osim toga navedeno je i da resorna ministarstva rade na izmjenama Zakona o grobljima i pogrebnoj djelatnosti te će biti formirana interresorna radna grupa koja će raditi na tekstu nacrta zakona, koji će biti upućen u skupštinu proceduru.

- Cilj novog zakona biće regulisanje uklanjanja spomenika i simbola koji promovišu i veličaju ideologiju NDH i ustašku, nacističku i fašističku ideologiju - naveli su u Vladi Srpske.

Da je Srpska odlučna da istraje u svojim namjerama potvrdio je za "Glas" i Srđan Mazalica, šef Kluba poslanika SNSD-a i predsjednik skupštinskog Odbora za Donju Gradinu, koja je najveće stratište koncentracionog logora u doba NDH Jasenovca.

Mazalica je istakao da se vode određene aktivnosti i na drugom planu koje imaju za cilj kontaktiranje sa međunarodnim institucijama, prevod rezolucije na engleski jezik i slanje na sve relevantne međunarodne adrese da bi se sinhronizovano borili protiv ideologije NDH.

On je ranije poručio da rezolucija Skupštine nije plod efekta, već akt koji ide u pravcu borbe protiv nasljeđa pobrojanih ideologija.

Ipak, prema nezvaničnim informacijama, postoji velika šansa da će i na izmjene zakona, kada dođu u proceduru usvajanja, biti stavljen veto.

Kada je riječ o Srpskoj u fokusu je bio spomenik na katoličkom groblju u Modranu kod Dervente koji je upečatljiv u obliku slova "U" i šahovnicom na kojoj je prvo bijelo polje, dok o drugim eventualnim spornim simbolima nije bilo riječi.

U međuvremenu su, krajem maja, sa spomenika u Modranu uklonjena ustaška obilježja, a sporne elemente su samoinicijativno uklonili predstavnici hrvatske zajednice i porodica poginulih.

Ovakav potez u Derventi je ocijenjen kao razuman i odgovoran čin, kojim je pokazano da pijetet prema žrtvama i poštovanje sopstvenih stradalnika ne smiju biti razlog za podjele. Osim toga prema navodima lokalnih medija uklanjanje je bilo neophodno da bi bile izbjegnute tenzije i sačuvani dobri odnosi koji u Derventi postoje uprkos teškom ratnom nasljeđu.

Na uklanjanju spornih obilježja intenzivno radi i Muzeja žrtava genocida u Beogradu. Upravo je, nakon njihovih aktivnosti, vlada Španije donijela 14. aprila odluku da ukloni ustaška obilježja sa groba jednog od najvećih zločinaca 20. vijeka Vjekoslava Maksa Luburića, odgovornog za smrt stotina hiljada Srba u Drugom svjetskom ratu.

Iz beogradskog muzeja je poručeno da su identifikovali nekoliko stotina ustaških obilježja istaknutih u javnom prostoru širom Evrope i svijeta te da aktivno rade na formiranju baze podataka koja će poslužiti njihovom uklanjanju.

"Za dom spremni"

U Rezoluciji NSRS je, između ostalog, navedeno da je okupacionom podjelom Kraljevine Jugoslavije uspostavljena NDH, pod patronatom i uz puno učešće sila Osovine, koja je, za vrijeme Drugog svjetskog rata izvršila genocid nad Srbima, holokaust nad Jevrejima i genocid na Romima - Samudaripen. Uz to, sa zabrinutošću i osudom je istaknuto da u okruženju dolazi do revitalizacije ideologije, simbola i pozdrava NDH kao što su zastava NDH sa prvim bijelim poljem na šahovnici, ustaški simbol "U", pozdrav "Za dom spremni", oznaka "Handžar divizije", piše Glas.