Šta piše u Rezoluciji o zabrani veličanja ideologije i simbola NDH koja će se naći u NSRS

Narodna skupština Republike Srpske zadužiće Vladu da pripremi i u skupštinsku proceduru uputi prijedlog izmjena i dopuna propisa kojima bi se jasno i nedvosmisleno inkriminisalo promovisanje i veličanje ideologije i simbola Nezavisne države Hrvatske, kao i drugih ustaških, nacističkih i fašističkih ideologija i simbola, uz predviđanje odgovarajućih sankcija.

Ovo se navodi u tekstu Rezolucije o osudi i zabrani promovisanja i veličanja ideologije i simbola NDH i drugih ustaških, nacističkih i fašističkih ideologija i simbola, koju je SNSD danas uputio u skupštinsku proceduru. Ono što je ostalo nejasno - jeste koje bi to sankcije bile.

U rezoluciji se podsjeća šta je genocid

U rezoluciji se podsjeća da genocid, prema Konvenciji Ujedinjenih nacija o sprječavanju i kažnjavanju zločina genocida, predstavlja bilo koje djelo učinjeno s namjerom da se uništi, u cjelini ili djelimično, neka nacionalna, etnička, rasna ili vjerska grupa. Naglašava se da je okupacionom podjelom Kraljevine Jugoslavije uspostavljena NDH, pod pokroviteljstvom i uz puno učešće sila Osovine, koja je za vrijeme Drugog svjetskog rata izvršila genocid nad Srbima, Holokaust nad Jevrejima i genocid nad Romima. Ističe se da je genocid nad Srbima u NDH, kao primarnom žrtvom ovog zločinačkog sistema u nacističkom poretku, imao za cilj uništenje oko dva miliona Srba na teritoriji čitave NDH. Plan „konačnog rješenja srpskog pitanja u NDH“ provođen je kroz politiku: trećinu protjerati, trećinu prisilno asimilovati u rimokatolike odnosno Hrvate i trećinu fizički uništiti.

Genocid nad Srbima u NDH

Genocid nad Srbima u NDH, uz prethodnu dugotrajnu ideološku pripremu, dehumanizovanje, označavanje ciljne grupe i planiranje, vršen je od samog nastanka NDH do kraja rata, neselektivnim ubijanjem pripadnika srpskog naroda na velikom broju stratišta, odvođenjem u logore, protjerivanjem, deportacijama, prisilnom asimilacijom i uništavanjem imovine, kao i zatiranjem kulturnog identiteta. Na čitavoj teritoriji NDH evidentiran je veliki broj masovnih stratišta. Pored sistema logora smrti Jasenovac i drugih brojnih logora, formirani su i specijalizovani logori samo za srpsku djecu: Sisak, Gornja Rijeka i Jastrebarsko, piše Glas Srpske.

Autori rezolucije su naveli i da je nacistička Njemačka, osim međunarodnog pokroviteljstva, imala i ulogu direktnog izvršioca genocida nad Srbima u NDH, koji je sprovođen na sistemskoj osnovi pod rukovodstvom NDH režima, odnosno hrvatskog ustaškog pokreta na vlasti, uz učešće i podršku dijela rimokatoličkog klera.

Pored brojnih izvršilaca zločina, veliki dio stanovništva NDH rimokatoličke i muslimanske vjeroispovijesti podržavao je politiku genocida ili je pasivno posmatrao njegovo sprovođenje. Oni koji se nisu slagali s genocidnom politikom uključivali su se, zajedno sa Srbima, u pokrete otpora ili su sami postajali žrtve NDH. Određeni dio muslimanskog stanovništva, ideološki vođen dijelom svojih vjerskih vođa kroz ideologiju Mladih muslimana, odnosno Muslimanske braće, učestvovao je u zločinima nad Srbima, Jevrejima i Romima u sastavu nacističkih formacija.

„Srpsko NE“

Rezolucija takođe preporučuje da NSRS konstatuje da je pamćenje žrtava genocida NDH nad Srbima, kao i junaka antifašističke i antiokupatorske borbe, utkano u temelje Republike Srpske, koja je nastala i kao „srpsko NE“ novom genocidu nad Srbima. U dokumentu se upozorava i na revitalizaciju ideologije, simbola i pozdrava NDH u okruženju Republike Srpske, kao što su: zastava NDH sa prvim bijelim poljem na šahovnici, ustaški simbol „U“, pozdrav „Za dom spremni“ i oznaka „Handžar“ divizije, kao i na sve učestalije manifestacije srbofobije i antagonizama prema Srbima. Naglašeno je da je stradanje srpskog naroda tokom ratova devedesetih godina prošlog vijeka u značajnoj mjeri bilo posljedica oživljavanja ideologija i praksi zasnovanih na genocidnoj politici sprovođenoj nad Srbima u NDH.

Na kraju je dodano i da NSRS treba da zaduži poslanike i delegate u Parlamentu BiH da predlože i podrže ovu rezoluciju u istovjetnom tekstu.

Kako je pojašnjeno iz SNSD-ana ovom prijedlogu rezolucije radili su brojni istoričari i pravnici, poručujući da je ovo još jedan korak u borbi protiv ideologije NDH.

Dokument SDS-a

Prema riječima čelnih ljudi SNSD-a raniji prijedlog rezolucije koji je došao sa adrese opozicije bio je toliko loš da se nije mogao mijenjati amandmanima. Kako je istaknuto, rezolucija SDS-a odnosila se na osudu veličanja ustaške ideologije, dok novi dokument osuđuje i zabranjuje promovisanje i veličanje NDH ideologije. Ukazano je i da prijedlogu opozicije nigdje ne spominju muslimani koji su bili dio sistema genocida posredstvom svojih SS divizija, poput `Handžar divizije`, ali ni Nijemci koji su direktno učestvovali u odvođenju naroda u Jasenovac i druga mjesta.

Šef poslaničkog kluba SDS-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Ognjen Bodiroga rekao je da ova stranka ostaje pri ranije upućenom tekstu rezolucije o osudi veličanja ustaštva.

Kompromis

Posebna sjednica NSRS, na kojoj bi trebalo da budu razmotreni prijedlozi rezolucije SDS-a, SNSD-a i Kabineta predsjednika NSRS, biće održana 17. marta. Postignut je kompromis da šef Kluba poslanika SDS-a Ognjen Bodiroga, šef Kluba poslnika SNSD-a Srđan Mazualica i savjetnik predsjednika NSRS Dragan Dakić, u ime tri predlagača, pokušaju da uobliče ove prijedloge u jedan dokument do 16. marta.

Mazalica: Treba da odlučuje struka

Šef Kluba poslanika SNSD-a u NSRS Srđan Mazalica smatra da o ovom pitanju treba da odlučuje struka, a ne samo političke stranke i njihovi interesi.

- Niko ne treba da bude pošteđen ko je učestvovao u genocidu na Srbima, Jevrejima, Romima i drugima u Drugom svjetskom ratu - poručio je Mazalica.