Srbi u suzama i strahu zbog otetih crkava i grobova predaka

Mostarski Srbi, čiji su preci vijekovima sahranjivani na dva pravoslavna groblja u naselju Vrapčići, jedva pronalaze riječi da opišu bol koju osjećaju nakon saznanja da su im grobovi predaka, crkve i kapele oteti i upisani u vlasništvo "države".

Ove godine na Zadušnice ta bol je, kako kažu, bila gotovo nepodnošljiva.

U očima im se, osim suza, nazire i strah, a samo je jedno pitanje da li će kosti njihovih najbližih moći da počivaju u miru?

- Tuga, tuga, tuga...Nemam šta više reći. Radi ko šta hoće - kaže Goran Bovan iz Vrapčića, paleći svijeće za pokoj duše oca, djeda i stričeva.

Njegove riječi kratke su, ali nose težinu koju je teško izgovoriti.

Ljudi su, dodaje, duboko zabrinuti, piše Srna.

- Čudi me kako crkva to nije upisala na svoje ime. Narod je nemoćan, ali beskrajno tužan i zabrinut - priča Bovan, dok pogledom prelazi preko grobova na pravoslavnom groblju koji svjedoče o vijekovima srpskog postojanja.

Većina mještana ne želi javno da govori, ali dijele isto osjećanje - ogorčenost pomiješanu sa nevjericom.

Vlado Vučić iz Vrapčića podsjeća da groblje u Gornjim Vrapčićima postoji više od dva vijeka.

- Groblje je ovdje bilo i za vrijeme Turske, pa Austrougarske, pa Kraljevine Jugoslavije, pa socijalističke Jugoslavije, pa trideset godina Federacije – i sad je nekome palo na pamet da kaže da nije naše - rekao je Vučić.

On je naveo da zna čije je ovo groblje i da će na njemu biti sahranjen makar pisalo da je kinesko.

Srbi uz doline Neretve se nadaju da će institucije Republike Srpske reagovati i pomoći da se groblja, kapele i crkva vrate u vlasništvo Srpske pravoslavne crkve, kojoj su vjekovima pripadali.

Opštinski sud u Mostaru je u zemljišnim knjigama upisao "državu" kao vlasnika dva pravoslavna groblja u mostarskom naselju Vrapčići, kao i kapele i crkve čiji je posjednik Srpska pravoslavna crkvena opština Mostar.

Riječ je o srpskom pravoslavnom groblju u Vrapčićima, poznatom kao "Kraljevina" sa kapelom u neposrednoj blizini nekadašnjeg Kombinata "Đuro Salaj", te o groblju "Podvornica" u Gornjim Vrapčićima sa crkvom.

U gruntovnici su upisani kao društveno vlasništvo, a takav upis izvršio je zemljišno knjižni referent Opštinskog suda u Mostaru.

Upis "države" na posjed Srpske pravoslavne crkve izvršen je tokom procesa harmonizacije zemljišne knjige i katastra za katastarsku opštinu Vrapčići.

U opštinskom katastru kao posjednik je i dalje upisana Srpska pravoslavna crkvena opština.

Budući da je sud imao pristup katastarskoj evidenciji, mogao je utvrditi da se na tim parcelama nalaze pravoslavna groblja i da je Crkvena opština evidentirana kao posjednik.

Cilj takozvane harmonizacije bio je da se stvarno, faktičko stanje na terenu uskladi sa stanjem u gruntovnici. Ipak, umjesto usklađivanja, desilo se nešto sasvim drugo.

Zbog novonastale situacije Crkvena opština Mostar angažovala je advokate, dok je Vlada Republike Srpske formirala Interresornu radnu grupu koja će se baviti zaštitom imovine Srba i Srpske pravoslavne crkve u Federaciji BiH.