Lozo: Prvi mart je za Srbe simbol loših namjera i opomena

Dok su se naoružavale i pripremale za rat, muslimanske snage i njihove elite su se sakrivale iza priče o jedinstvu i građanskim vrijednostima, a 1. mart 1992. godine bio je slika onoga šta čeka Srbe ukoliko bi neko i povjerovao u priču o građanskoj, odnosno unitarnoj BiH, izjavio je Srni istoričar u Centru za društveno-politička istraživanja Predrag Lozo.

"Zbog svega toga je valjda jasno zašto za Srbe i Republiku Srpsku ovaj dan nije ništa drugo do simbol loših namjera, dan žalosti i opomene, a ne nikakav praznik", rekao je Lozo.

On kaže da je bila jasna namjera usmjerena protiv srpskog naroda, što se i vidjelo 1. marta kada je za vrijeme održavanja nelegalnog referenduma ubijen srpski svat Nikola Gardović ispred hrama Srpske pravoslavne crkve na Baščaršiji u Sarajevu.

"U društvu kojem smetaju nacionalni simboli cijelog naroda, i to na svadbi ispred viševjekovnog hrama, ukoliko pripadnika tog naroda ubijaju, a u isto vrijeme dvije zajednice sprovode nelegalni referendum preglasavajući i oduzimajući prava trećoj, nema dileme o žestokoj krizi koja je kulminirala u surov građanski rat sa elementima vjerskog", smatra Lozo.

On kaže da i prije, ali i nakon izbijanja sukoba, političko Sarajevo pokušava da drugačije predstavi sve što se dešavalo i što je bio uvod u krvavi sukob devedesetih godina na ovim prostorima.

"Kada govorimo o 1. martu, kao nesumnjivo jednom od dana kada je rat otvoreno stupio na pozornicu, vidljivo je nastojanje političkog Sarajeva da se sakrije i izmijeni njegov karakter kako bi se sakrile ratnohuškačke i secesionističke namjere koje su zajednički stajale iza njega - i u činu preglasavanja i diskriminacije u referendumu bez učešća Srba i iza čina mržnje i ubistva nevinog Gardovića", zaključio je Lozo.

U Republici Srpskoj danas je Dan žalosti povodom 34 godine od tragičnih događaja koji su bili povod za početak sukoba u BiH.

U dijelu FBiH sa većinskim bošnjačkim stanovništvom 1. mart se obilježava kao takozvani dan nezavisnosti BiH, jer je na taj dan prije 34 godine održan nelegalni referendum o nezavisnosti i otcjepljenju BiH od SFRJ. Srbi u Republici Srpskoj 1. mart pamte po ubistvu srpskog svata Nikole Gardovića u Sarajevu, što je bio i okidač za početak ratnih sukoba.

Ovaj tragični datum u Republici Srpskoj se ne praznuje, već 21. novembar - dan kada je u američkoj vazduhopolovnoj bazi "Rajt-Paterson" kod Dejtona parafiran Opšti okvirni sporazum za mir u BiH koji je obilježio kraj građanskog rata u BiH.