Ideološki kanibalizam: Kako su djeca imigranata preuzela kormilo radikalne desnice

Moderni populizam počiva na jednostavnoj, gotovo brutalnoj formuli: budi toliko glasan, agresivan i amoralan da tvoji protivnici ostanu u stanju trajnog šoka, nesposobni da formulišu pravovremen odgovor. Ipak, istinski fenomen našeg doba ne krije se u radikalnoj retorici desnice, već u dubokim kontradiktornostima porodičnih stabala njenih predvodnika. Najglasniju, najžešću antiimigrantsku politiku na planeti danas predvode ljudi koji bi, po sopstvenim aršinima, odavno morali biti deportovani.

Evropska politička scena ubrzano se pretvara u pozorište apsurda. Alternativa za Njemačku (AfD) ostvarila je istorijski trijumf na pokrajinskim izborima u Saksoniji-Anhaltu. U toj istoj sredini, procenat stranaca je upola manji od nacionalnog prosjeka, što dokazuje da strah od „drugog” najbolje uspijeva tamo gdje tog drugog uopšte nema. Kako bi formirao vlast, AfD mora pružiti ruku Savezu Sare Vagenkneht – partiji koju predvodi kćerka čovjeka koji je u Njemačku došao iz Irana. Sve to sa sigurne udaljenosti posmatra kopredsjednica AfD-a Alis Vajdel, koja iz svoje luksuzne vile u Švajcarske zahtijeva hitno zatvaranje granica, dok kod kuće odgaja djecu sa suprugom rođenom na Šri Lanki.

Šta pokreće ovu vrstu političkog sljepila? Socijalna psihologija nudi jasan odgovor kroz takozvani „sindrom povučenog konopca” (Pull up the ladder syndrome). To je snažan, često nesvjesni odbrambeni mehanizam kroz koji se doseljenici druge ili treće generacije očajnički pokušavaju identifikovati sa većinskom zajednicom. Prihvatanjem najradikalnijih desničarskih stavova oni svom novom okruženju šalju poruku: „Pogledajte, ja nisam kao novi doseljenici. Ja sam jedan od vas, ja sam veći patriota od vas.“ Da bi potisnuli stigmu manjine i zaštitili svoj teško stečeni status, ovi ljudi često razvijaju ksenofobiju koja je daleko radikalnija od one koju pokazuju starosjedioci.

Zbog toga u Poljskoj ključni desničari koji raspiruju istorijski antinjemački sentiment nose prezimena poput Mencen ili Braun. Ista ta poljska vladajuća oligarhija, koja je godinama gradila moć na strahu od migranata, iza kulisa je štancovala radne vize – preko 366.000 njih za državljane Azije i Afrike, i to, prema izvještajima državne revizije, vrlo često u zamjenu za debele koverte s gotovinom.

Isti karneval licemjerja maršira ostatkom kontinenta. U Češkoj je perjanica antiimigrantske histerije Tomio Okamura, čovjek rođen u Tokiju, japansko-korejskog porijekla. U Holandiji, Gert Vilders svoj politički brend gradi na farbanoj, prenaglašeno bjelačkoj kosi, dok mu porodično stablo s majčine strane seže pravo do Indonezije. U Velikoj Britaniji, reformista Zija Jusuf, sin muslimanskih doseljenika sa Šri Lanke, obećava vojne avione za deportaciju kako bi zaustavio ono što naziva „invazijom“. Francuska ovu priču dovodi do apsurda kroz Erika Zemura, sina alžirskih Jevreja koji panično upozorava na „veliku zamjenu naroda”, i Žordana Bardelu, lidera Nacionalnog okupljanja. Bardelin prađed bio je Alžirac, a djed italijanski imigrant; da su pravila koja Bardela danas zagovara važila prije šezdeset godina, on se danas ne bi ni rodio.

Preko Atlantika, u Sjedinjenim Državama – zemlji u kojoj istinski starosjedioci čine jedva dva procenta stanovništva – stvari poprimaju karakter potpunog ludila. Ilon Mask, danas najistureniji ratnik protiv ilegalnih migranata, u Ameriku je stigao iz Južne Afrike. Kako je otkrio Vašington post, Mask je na samom početku karijere brutalno prekršio vizni režim jer nikada nije upisao najavljene studije na Stenfordu, što znači da je svoju imperiju počeo da gradi radeći na crno, bez legalnog statusa. Slično je i sa državnim sekretarom Markom Rubijom, čiji je djed svojevremeno bio uhapšen i predviđen za hitno protjerivanje iz SAD.

Ipak, najmračnija figura ove američke drame je Stiven Miler, glavni tvorac Trampovog programa masovnih deportacija. Miler potiče iz jevrejske porodice koja je izbjegla užase Holokausta. Njegov rođeni ujak, dr Dejvid Gloser, javno je istupio upozorivši javnost da njihov djed nikada ne bi preživio da su u vrijeme njegovog bjekstva na snazi bili zakoni koje njegov sestrić danas piše. Za to vrijeme, Donald Tramp – čiji je djed protjeran iz Bavarske jer je izbjegao regrutaciju – oženio je Melaniju čiji su roditelji dobili američki pasoš kroz takozvanu „lančanu migraciju“, sistem koji Tramp u svojim govorima redovno satanizuje.

Vrhunac moralne groteske ipak pripada sudiji Vrhovnog suda Ejmi Koni Baret. Ona je bez treptaja potpisala sudske odluke kojima se odobrava masovna i hitna deportacija hiljada izbjeglica sa Haitija – uprkos činjenici da je i sama usvojila dvoje djece iz te iste, razorene zemlje.

Ovakvi izborni rezultati jasno pokazuju da biračima licemjerje ne smeta. Ono više nije mana; ono je postalo valuta, efikasno političko oružje kojim se kupuje moć. Međutim, istorija nas uči da radikalni sistemi imaju nezasiti apetit. Nazivati druge „došljacima“ dok sjedite na kovčezima sopstvenih predaka koji su prešli isti taj blatnjavi put jeste najopasnija ruska rulet igra. Kada se krug zatvori i kada se svi spoljni neprijatelji potroše, ksenofobna mašinerija koju su ovi lideri pokrenuli neće gledati ko sjedi za upravljačem – ona će neminovno početi da proždire sopstvene kreatore.