Velika izložba u SANU: Osam i po vijekova od rođenja Svetog Save

Povodom 850 godina od rođenja Svetog Save, u Galeriji Srpske akademije nauka i umjetnosti /SANU/ u Beogradu danas će biti otvorena izložba "Sveti Sava" koja sadrži izuzetno vrijedne predmete vezane za život prvog srpskog arhiepiskopa i njegov uticaj na srpsku kulturu. Među predmetima su i svetinje iz manastira Hilandar od kojih neke nikada nisu donošene u Srbiju.

Svečano otvaranje izložbe je u 19.00 časova, a na otvaranju će govoriti Njegova svetost patrijarh srpski Porfirije i predsjednik SANU Zoran Knežević.

Izložba će za publiku biti otvorena od 15. maja do 19. jula, saopštili su organizatori danas na konferenciji za novinare.

Jedan od autora izložbe, vikarni episkop moravički Tihon, rekao je da je Sveti Sava donosio vrijedne relikvije iz Svete zemlje u Žiču da bi napravio duhovni i kulturni prostor za funkcionisanje društva, a da će na izložbi takođe biti sabrani vrijedni predmeti sa svih strana, pa čak i ikona Bogorodice pred kojom se, po predanju, upokojio Sveti Simeon.

"Možemo da budemo ponosni da činimo isto što je i Sveti Sava u svoje vrijeme činio, sakupljajući vrijedne predmete da drugi mogu da ih vide i nešto nauče. Mi to radimo danas i možemo da se radujemo što ćemo imati na jednom mjestu sabranje vrijednih predmeta vezanih za život našeg svetitelja", rekao je episkop Tihon.

Izložba će, prema riječima upravnika Muzeja Srpske pravoslavne crkve /SPC/ Vladimira Radovanovića, prikazati život i djelo Svetog Save i njegov doprinost ne samo srpskoj duhovnosti, nego i kulturi i umjetnosti srpskog naroda.

"Pokušali smo da prikažemo dugi kontinuitet trajanja Svetog Save, da se njegov život stalno i iznova interpretirao na različite načine, a imaćemo mogućnost da na konkretan način sagledamo ne samo njegov život i rad, nego i kako je uticao na nas, naš narod, identitet, kulturu i umjetnost", rekao je Radovanović.

Zamjenik upravnika Muzeja SPC Miljana Matić, koja je i urednik kataloga i izložbe, istakla je da su u klasičan koncept izložbene postavke uklopljeni i interaktivni sadržaji, kao i hologram Svetog Save sa kojim će najmlađi posjetioci moći da se fotografišu.

Pored brojnih eksponata, na izložbi će biti prikazana i čaša od pozlaćenog srebra - dar prvog ruskog cara Ivana Groznog Manastiru Mileševi iz 1558. godine, nekoliko decenija prije spaljivanja moštiju Svetog Save, kao i replika segmenta studeničke fasade i Trona Svetog Save iz Pećke Patrijaršije.

Kada je riječ o svetinjama iz Hilandara biće izloženo nekoliko izuzetno vrijednih predmeta, među kojima je i najstarija ikona u riznici Hilandara, ikona Bogorodice Odigitrije iz 12. vijeka, pred kojom je preminuo Stefan Nemanja, rodonačelnik srpske vladarske dinastije Nemanjić i otac Svetog Save, kao i Karejski tipik /prepis iz prve četvrtine 13. vijeka/ koji je napisao Sveti Sava.

Tu su i replika Hilandarskog igumanskog štapa, koji je Sveti Sava dobio od vizantijskog cara Aleksija Trećeg Anđela prilikom posjete Carigradu 1199. godine, kao simbol potvrde da bratstvo tada novoosnovanog srpskog manastira ima pravo da samostalno postavlja starješine manastira.

Posjetioci će moći da vide i ikonu Bogorodice Mlekopitateljice, koju je Sveti Sava dobio u manastiru Svetog Save Osvećenog u Jerusalimu, čuvenu ikonu Svetog Save i Svetog Simeona iz 15. vijeka, replika ikone Bogorodice Trojeručice i repliku Paterice /štapa/ Svetog Save Osvećenog, koji je Sveti Sava dobio tokom svog prvog pokloničko putiovanja u Svetu zemlju 1229. godine.

Izložbu organizuju SANU i Muzej Srpske pravoslavne crkve.