Nova pravila za turiste na KiM izazvala zabrinutost pokloničkih grupa: Oglasila se Eparhija raško-prizrenska

Eparhija raško-prizrenska saopštila je, povodom navoda o primjeni novih turističkih propisa na Kosovu i Metohiji, da je neophodno jasno razlikovati komercijalnu turističku djelatnost od vjerskih pokloničkih putovanja.

Iz Eparhije su istakli da očekuju da svaka primjena propisa iz oblasti turizma bude sprovedena uz puno poštovanje garantovanih prava na slobodu vjeroispovijesti, slobodu kretanja, nesmetan pristup poklonika vjerskim objektima, kao i posebnog pravnog položaja i prava koje Srpska pravoslavna crkva ima na Kosovu i Metohiji, te samostalnosti vjerskih zajednica.

– Samo takvim pristupom moguće je istovremeno obezbijediti zakonito uređenje turističke djelatnosti i nesmetano ostvarivanje osnovnih ljudskih prava i sloboda – navodi se u saopštenju.

Leci koje je dijelila policija

Eparhija raško-prizrenska navela je da je obaviještena od pokloničkih grupa koje su se vraćale iz posjeta srpskim svetinjama na Kosovu i Metohiji da im je takozvana kosovska policija uručila letke sa obavještenjem Ministarstva kulture i turizma u vezi sa primjenom Zakona o turizmu, koji stupa na snagu 1. avgusta 2026. godine.

Prema tom obavještenju, lica koja profesionalno obavljaju poslove turističkog vodiča i predvode organizovane grupe u turističke svrhe moraju posjedovati odgovarajuću licencu.

Takođe se navodi da organizovane grupe koje dolaze sa stranim turističkim vodičem, ukoliko on nema licencu, tokom boravka moraju biti u pratnji lokalnog turističkog vodiča licenciranog na Kosovu i Metohiji, uz najavu novčanih kazni za nepoštovanje ovih pravila.

Zabrinutost među vjernicima

Iz Eparhije ističu da su se u pojedinim medijima pojavile informacije koje su izazvale zabrinutost da organizovane pokloničke grupe Srpske pravoslavne crkve ubuduće neće moći da posjećuju manastire bez ispunjavanja uslova koji se odnose na turističke vodiče licencirane od strane Prištine.

– Imajući u vidu da su ovi navodi izazvali razumljivu zabrinutost među vjernicima, neophodno je jasno razlikovati komercijalnu turističku djelatnost od vjerskih pokloničkih putovanja kao jednog od ključnih vidova ostvarivanja slobode vjeroispovijesti – navodi se u saopštenju.

Kako se dodaje, manastiri Srpske pravoslavne crkve na Kosovu i Metohiji prije svega su žive svetinje, mjesta bogosluženja, molitve i monaškog života.

– Ogromna većina posjetilaca ne dolazi u ove svetinje kao turisti, već kao poklonici koji žele da učestvuju u bogosluženjima, poklone se svetim moštima, zatraže duhovni savjet i posjete manastire u okviru svog vjerskog života – ističe se u saopštenju.

Sloboda vjeroispovijesti mora biti zaštićena

Eparhija podsjeća da sloboda vjeroispovijesti neposredno obuhvata pravo vjernika da slobodno dolaze u svoje svetinje, učestvuju u bogosluženjima i organizuju poklonička putovanja.

Naglašava se da Eparhija ne dovodi u pitanje pravo nadležnih institucija da, u okviru važećeg zakonodavstva, uređuju profesionalno obavljanje poslova turističkih vodiča i komercijalne turističke usluge.

Međutim, kako se ističe, regulisanje komercijalnih turističkih usluga ne može se tumačiti na način kojim bi se vjerska poklonička putovanja, uz pastirsku pratnju vjernika, učešće u bogosluženjima i uobičajeni vjerski život manastira, izjednačavali sa profesionalnim pružanjem turističkih usluga.

Pravo SPC na samostalno uređivanje vjerskog života

U saopštenju se naglašava da nijedno tumačenje turističkih propisa ne može umanjiti pravo Srpske pravoslavne crkve da samostalno uređuje vjerski život u svojim manastirima.

Takođe, ističe se da takvi propisi ne mogu zadirati u nadležnosti Crkve kada je riječ o bogosluženju, pastirskoj djelatnosti, duhovnoj pouci, kao ni predstavljanju sopstvene duhovne, istorijske i kulturne baštine.