Dan odluke u Hagu: Izricanje presude Tačiju, Krasnićiju, Veseljiju i Seljimiju

U Specijalizovanim vijećima u Hagu u 10 časova izriče se prvostepena presuda četvorici bivših komandanata takozvane OVK – Hašimu Tačiju, Kadriju Veseljiju, Redžepu Seljimiju i Jakupu Krasnićiju, koji su optuženi za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti. Tužilaštvo je tokom suđenja tvrdilo da je dokazalo krivicu četvorice optuženih za progon, zatvaranje, druga nehumana djela, mučenje, ubistvo i prisilni nestanak, kao i za četiri tačke optužnice za ratne zločine – nezakonito ili proizvoljno lišavanje slobode, surovo postupanje, mučenje i ubistvo. Za ta djela traži kaznu od 45 godina zatvora.

Prema navodima tužilaštva, žrtve su bili Srbi, Romi i Aškalije, civili za koje se vjerovalo da sarađuju sa srpskim vlastima, kao i Albanci koji su podržavali Demokratski savez Kosova ili bili povezani sa njim i drugim strankama koje su smatrane protivnicima OVK.

Na meti su bili i Albanci koji nisu željeli da se pridruže OVK ili je podrže, ljudi koji su smatrani protivnicima na osnovu svog sadašnjeg ili bivšeg zaposlenja, kao i oni koji su se družili sa Srbima. Zločini su, prema optužnici, počinjeni najkasnije od marta 1998. do kraja septembra 1999. godine na više od 40 lokacija širom Kosova i Metohije, kao i u Kuksu i Ćahanu na sjeveru Albanije. Hašim Tači, Kadri Veselji, Redžep Seljimi i Jakup Krasnići optuženi su za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti nad najmanje 407 pritvorenika, od kojih su najmanje 102 ubijena.

Detaljni spisak naselja koja ostaju bez struje zbog remonta

Tužilaštvo je tvrdilo da su optuženi imali snažnu zajedničku ulogu kao ključni članovi Glavnog štaba OVK, kao i da su imali namjeru i znanje o zločinima, efektivnu kontrolu na terenu i značajan doprinos zajedničkom zločinačkom poduhvatu.

Prema navodima tužilaštva, zajednički cilj bio je uspostavljanje kontrole nad cijelim Kosovom i Metohijom putem nasilja nad onima koji su smatrani protivnicima. Tokom suđenja izneseni su i detalji o mučenju pritvorenika. Sajmon Lous, koji zastupa 156 učesnika u postupku u svojstvu žrtava, rekao je da su pripadnici OVK pokazali "nevjerovatnu svirepost i surovost ekstremnih razmjera“.

Odbrana je, s druge strane, ocijenila da tužilaštvo nije dokazalo navode iz optužnice i zatražila oslobađajuću presudu za sve optužene. Advokati odbrane tvrdili su da OVK nije imala jedinstvenu komandnu strukturu i da njeni lideri nisu imali kontrolu nad dešavanjima na terenu.

Tačijeva odbrana je tokom postupka pozvala sedam svijedoka, među kojima su bili bivši komandant NATO-a Vesli Klark, bivši pomoćnik američkog državnog sekretara Džejms Rubin, nekadašnji američki izaslanik u Prištini Kristofer Hil i Džok Kovi, bivši zamjenik šefa administracije Unmika pod Bernarom Kušnerom.

Prvobitna optužnica potvrđena je 26. oktobra 2020. godine, a izmijenjena u septembru 2021. i aprilu i septembru 2022. godine. Manje redigovana verzija optužnice podnijeta je u februaru 2023. godine i ona je važeća optužnica u ovom postupku. Četvorica optuženih nalaze se u pritvoru u Hagu od novembra 2020. godine, dok je suđenje počelo u aprilu 2023. godine. Završne riječi održane su od 9. do 18. februara ove godine. Tokom suđenja svijedočila su 134 svjedoka – 125 koje je pozvalo tužilaštvo, dva pred predstavnicima žrtava i sedam koje je pozvala odbrana.

U pisanom obliku prihvaćena su i 164 svjedočenja, dok je tužilaštvo u dokazni materijal uvelo oko 3.000 predmeta.

Za danas su najavljena masovna okupljanja i demonstracije u Prištini i drugim gradovima na KiM koje su imale svoju uvertiru u subotu. Zbog toga su SAD, Francuska i Ujedinjeno Kraljevstvo izdali upozorenja svojim državljanima da 16. septembra ograniče svoje kretanje i izbjegavaju područja u kojima se održavaju demonstracije.

Odvojeni postupak za ometanje pravde

Protiv Hašima Tačija vodi se i odvojeni postupak zbog ometanja pravde i pokušaja uticaja na svijedoke, u kojem su optužena još četvorica bivših pripadnika OVK. Tužilaštvo je za Tačija zatražilo kaznu od šest godina zatvora. Tokom rata 1998. i 1999. godine pripadnici OVK počinili su brojne zločine, ubistva i otmice nad pripadnicima Vojske Jugoslavije i policije, Srbima i drugim nealbancima, kao i nad Albancima koji su odbijali da podrže ili se pridruže OVK.