Večeras dočekujemo Pravoslavnu novu godinu

Pravoslavna Nova godina se proslavlja 14. januara po gregorijanskom kalendaru u balkanskim zemljama Srbiji, Crnoj Gori, BiH (Republika Srpska), Sjevernoj Makedoniji, kao i u pravoslavnim dijelovima Hrvatske, a tog datuma je 1. januar po julijanskom kalendaru.

Julijanska Nova godina slavi se i u Rusiji, Bjelorusiji, Ukrajini, Jermeniji, Moldaviji i Gruziji, a zanimljiva je činjenica da tradicija obilježavanja julijanske Nove godine postoji i u nekim njemačkim kantonima u Švajcarskoj, ali i u nekim dijelovima galske zajednice u Škotskoj.

Srbi su se prema narodnim običajima, tradicionalno za Srpsku Novu godinu okupljali i igrali narodne igre, dok je tokom osmanske vladavine bilo zabranjeno proslavljanje i poštovanje srpskih tradicija.

U Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca gregorijanski „novi“ kalendar je zvanično prihvaćen Zakonom o izjednačavanju starog i novog kalendara od 10. januara 1919. godine objavljenom u prvom broju Službenih novina Kraljevstva SHS.

Tim zakonom predviđeno je da u cijeloj državi 15. januara prestaje da važi „stari“ kalendar i počinje „novi“.

Prema običajnom kalendaru, tokom dočeka se ne spava, a običaj je da se u toku noći služi vruća rakija, kuvano vino i krofne.
U gradskoj sredini su se u ponoć služile krofne, a u jednu se stavljao zlatnik i vjerovalo se da će onaj ko pronađe zlatnik imati uspješnu godinu.

Julijanska Nova godina u našem narodu se naziva i Srpska Nova godina, ali i Mali Božić, jer se na taj dan završavaju božićne svečanosti.
U domovima je u susret prazniku porodica na okupu, trpeza je bogata, uz neizostavnu prazničnu pečenicu.
Nakon završetka Drugog svjetskog rata, proslava Pravoslavne Nove godine dugo godina je označavana kao težak nacionalni ispad, a ponovo je počela javno da se slavi od devedesetih godina prošlog vijeka.

Srpska Nova godina dočekivana je uz vatromet i koncerte, sa sve većim brojem stranih turista, a ove godine pripremljen je bogat muzički program, a ponegdje će biti organizovan i vatromet na trgovima.

Javnu proslavu nove pravoslavne godine prva je organizovala beogradska „Kasina“, a sljedećih godina pridružile su se sve prestoničke kafane, lokali i bioskopi.
Srpska pravoslavna crkva 14. januara (1. januara po julijanskom kalendaru) slavi spomen u čast Isusa Hrista i Svetog Vasilija, odakle i naziv za julijansku Novu godinu – Vasilica.

Pravoslavni vjernici proslaviće 14. januara tri praznika, slavu Svetog Vasilija Velikog, Obrezanje Gospodnje i narodni praznik Mali Božić.
U nekim krajevima se na taj dan spaljuju ostaci badnjaka, kao što se za Božić mjesi pogača česnica, za Mali Božić mjesi se poseban obredni hljeb „vasilica“.

Takođe, vjerovanje je da na ovaj dan u kuću treba unijeti neku novu stvar, kupljenu tog dana, kako bi kuća, ali i ukućani tokom cijele godine imali napretka.