Obilježavanje 82 godine od operacije spasavanja savezničkih pilota

U Boljaniću kod Doboja počelo je obilježavanje 82 godine od spasavanja savezničkih pilota na Ozrenu u operaciji "Halijard" koju su sproveli pripadnici Jugoslovenske vojske u otadžbini.

Na spomenik pripadnicima Jugoslovenske vojske u otadžbini koji su poginuli tokom spasavanja savezničkih pilota na Ozrenu danas su položeni vijenci povodom 82 godine od operacije "Halijard".
U ime institucija Republike Srpske, vijenac su položili predsjednik Vlade Republike Srpske Savo Minić, srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović, predsjednik Milorad Dodik, ministri u Vladi Republike Srpske.

Vijence su položile i delegacije Srbije, zatim delegacija Ambasade SAD u BiH koju predvodi direktor Kancelarije u Banjaluci Spencer Filds, predstavnici Fondacije "Halijard", Trećeg pješadijskog /Republika Srpska/ puka Oružanih snaga BiH i gradonačelnik Doboja Boris Jerinić.

Program obilježavanja 82 godine od operacije "Halijard" u Boljaniću počeo je intoniranjem himni Repubike Srpske "Moja Republika", Srbije "Bože pravde" i SAD.

Prisutni su poslanici u Narodnoj skupštini Republike Srpske i Predstavničkom domu Parlamentarne skupšštine BiH, zamjenik ministara odbrane u Savjetu ministara Aleksandar Goganović, vršilac dužnosti direktora Kancelarije za međunarodnu saradnju Republike Srpske Ana Trišić Babić, predstavnici Trećeg pješadijskog /Republika Srpska/ puka Oružanih snaga BiH, Fondacije "Halijard", ambasada akreditovanih u BiH i grada Doboj.

FZO najavljuje novih 75 usluga: Više dostupnosti i manje čekanja

U operaciji "Halijard - vazdušni most" koju su sprovele snage Jugoslovenske vojske u otadžbini, pod komandom generala Dragoljuba Draže Mihailovića, spaseno je više od 500 pilota, a u Boljaniću šezdeset savezničkih avijatičara.

Ova akcija bila je najveća operacija spasavanja američkih vojnika izvan linija fronta 1944. i 1945. godine.

Vrhovna komanda Jugoslovenske vojske u otadžbini je sredinom oktobra 1944. godine, pod pritiskom partizanskih snaga, sa svojim jedinicama prešla iz Srbije u istočnu Bosnu, te je na planini Ozren, u blizini sela Boljanić kod Doboja, od 22. oktobra do 1. novembra 1944. godine osposobljeno uzletište.

Sa tog uzletišta je 1. novembra 1944. godine u Italiju poletio avion sa šefom američke vojne misije, pukovnikom Robertom Mekdauelom, kapetanom Džonom Milodragovićem i poručnikom Majklom Rajačićem.

Sa uzletišta u Boljaniću 27. decembra 1944. godine za Italiju je odletio kapetan Nik Lalić, te radio-telegrafista Artur Džibilijan.

Posljednja evakuacija sa Ozrena obavljena je krajem februara 1945. godine po veoma hladnom vremenu. Tada su u dva transportna aviona "C-47" u pratnji nekoliko lovaca evakuisani preostali Amerikanci.

Predsjednik Fondacije "Halijard" Džon Kapelo je 2021. godine u Boljaniću uručio odlikovanje posthumno dodijeljeno komandantu Ozrenske četničke brigade Jugoslovenske vojske u otadžbini Cvijetinu Todiću zbog spasavanja u savezničkih pilota u ovoj akciji.

Odlikovanje je tada primio Cvijetinov unuk Darko Despotović koji je istakao da ne smiju biti zaboravljeni srpski heroji i da je četnički pokret na prostoru Ozrena spriječio genocid nad Srbima u Drugom svjetskom ratu.

Obilježavanje ovog istorijskog događaja od republičkog značaja organizuje Odbor Vlade Republike Srpske za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova.