Migrantske rute mijenjaju pravac: Sava postaje novi put za krijumčarske mreže?

Migrantske rute kroz zapadni Balkan mijenjaju se pod pritiskom pojačanih kontrola, a najnoviji slučaj na granici BiH pokazuje da krijumčarske mreže pokušavaju da iskoriste i pravce koji do sada nisu bili u prvom planu.

U dva odvojena pokušaja kod Bistrice, na području Gradiške, pripadnici Granične policije BiH i Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske spriječili su 96 migranata da ilegalno pređu granicu, a pronađena su i dva čamca. U prvom slučaju zatečeno je 40 državljana Pakistana i 23 Bangladeša, dok su u drugom pokušaju granicu pokušali da pređu 18 državljana Avganistana, 13 Bangladeša i dva Pakistana. Tokom akcije identifikovane su i dvije osobe za koje postoje sumnje da su bile uključene u krijumčarenje ljudi. O svemu su obaviješteni Tužilaštvo BiH i Služba za poslove sa strancima, a istraga je u toku.

Prema ocjeni stručnjaka za bezbjednost, ovaj slučaj sam po sebi nije dovoljan da se zaključi da je Sava postala nova migrantska ruta ka Evropskoj uniji. Ipak, uklapa se u širu sliku u kojoj broj ilegalnih prelazaka granica pada, dok krijumčarske mreže pokušavaju da se prilagode pojačanim kontrolama.

Oko 61.000 prelazaka

Prema posljednjim podacima Fronteksa, objavljenim početkom mjeseca, na spoljnim granicama EU tokom prvih sedam mjeseci ove godine zabilježeno je oko 61.000 ilegalnih prelazaka, što je 37 odsto manje nego u istom periodu prošle godine. Na zapadnobalkanskoj ruti registrovano ih je 26 odsto manje nego godinu ranije.

Istovremeno, dio pritiska pomjerio se na druge pravce. Na istočnom i centralnom Mediteranu zajedno je zabilježeno oko 36.700 prelazaka, što čini oko 60 odsto svih registrovanih ulaza u EU, dok je na zapadnom Mediteranu broj porastao 37 odsto. Ovi podaci pokazuju da pad broja prelazaka na jednoj ruti ne znači nužno i nestanak migratornog pritiska, već da se kretanja mogu preusmjeravati tamo gdje migranti i krijumčari procjenjuju da su uslovi povoljniji. Podaci Međunarodne organizacije za migracije dodatno pokazuju da BiH trenutno nije među glavnim tačkama registrovanih migrantskih kretanja u regionu. Tokom jula u BiH je registrovano 105 dolazaka, što je 54 odsto manje nego u junu. Ipak, manji broj registrovanih dolazaka ne znači da je krijumčarska aktivnost nestala. Kada su se tradicionalni pravci našli pod većim nadzorom, mreže koje organizuju ilegalni transport očigledno su promijenile maršrute i načine prevoza. Upravo zbog toga slučaj kod Bistrice privlači pažnju. Umjesto klasičnog kopnenog pokušaja prelaska granice, u dva navrata korišćeni su čamci, što pokazuje da je riječni prostor ušao u krug mogućih pravaca za ilegalni transport.

Stručnjaci za bezbjednost ukazuju da je ovaj slučaj zato važniji od samog broja od 96 migranata. On pokazuje da, čak i kada zvanične statistike govore o padu broja prelazaka zapadnobalkanskom rutom, krijumčarske mreže mogu mijenjati način transporta i tražiti drugačije pravce. Dva čamca, 96 ljudi i dvojica osumnjičenih krijumčara pokazuju da se prilagođavanje krijumčarskih mreža ne ogleda samo u promjeni pravaca, već i u načinu prelaska granice.

Divlji hoteli

Ilegalni smještajni objekti, takozvani divlji hoteli, postali su jedna od karika u lancu krijumčarenja migranata kroz BiH. Najčešće je riječ o kućama i drugim stambenim objektima u kojima se grupe zadržavaju nekoliko dana do nastavka puta prema granici sa Hrvatskom. Da ova pojava nije izolovana, pokazuje i nedavni slučaj kada je na području Ilidže, a potom i Novog Sarajeva, pronađen 61 migrant. Prema navodima nadležnih službi, ovakvi objekti funkcionišu kao privremene baze u kojima se grupe brzo smjenjuju, što ih čini pogodnim logističkim tačkama između transporta i pokušaja ilegalnog prelaska granice.

(Glas Srpske)