Bojić: Iz Sarajeva smo ponijeli i posmrtne ostatke naših stradalnika

Žana Bojić, kćerka poginulog borca Vojske Republike Srpske Ranka Bojića, svjedočila je za Memorijalni centar Srpske o životu u ratnom Sarajevu, pogibiji oca i o egzodusu srpskog narod potpisivanja Dejtonskog sporazuma kada su, kako je istakla, ponijeli i posmrtne ostatke svojih srodnika.

Njen otac Ranko poginuo je 1992, kada je imao 43 godine, a ona je ispričala da su živjeli u Vogošći, odakle su u egzodusu preselili u Višegrad, pa u Banjaluku, odakle je Bojić bio rodom.

"U toj tužnoj koloni ponijeli smo sa sobom i svoje mrtve, koji su sahranjeni na vojničkom groblju Novi Zejtinlik. Nije nimalo lako vratiti se u dane tog snijega, smetova, kolone živih i mrtvih ljudi", prisjetila se Bojićeva.

Memorijalni centar Republike Srpske će povodom 30 godina od egzodusa Srba iz Sarajeva nizom objava podsjetiti na dane kada je više od 150.000 Srba bilo prinuđeno da napusti vjekovna ognjišta i grobove predaka.

"Ovim sadržajima želimo da sačuvamo kulturu pamćenja i istinu o jednom od najtežih trenutaka u novijoj istoriji srpskog naroda na prostoru Sarajeva", napomenuli su iz Centra.

Egzodus je počeo 17. februara 1996. godine, na pravoslavne Zadušnice, nakon što je rok za predaju srpskih opština FBiH pomjeren sa 19. marta na 23. februar 1996. godine.

Prema najčešće navođenim podacima, domove je napustilo više od 150.000 Srba iz opština Ilijaš, Vogošća, Hadžići, Ilidža, Novo Sarajevo, Stari Grad, Centar i Grbavica.

Prema utvrđenom rasporedu, 23. februara trebalo je da dođe do preuzimanja Vogošće, Novog Grada i Centra, 29. februara Ilijaša, 6. marta Hadžića, 12. marta Ilidže i Trnova, a 19. marta Novog Sarajeva i Starog Grada.

U danima koji su uslijedili formirane su duge kolone kamiona, traktora i putničkih vozila koje su se kretale prema teritoriji Republike Srpske, a posebno potresan segment egzodusa bilo je masovno prenošenje posmrtnih ostataka.

Procjenjuje se da je više od 1.000 poginulih boraca Sarajevsko-romanijskog korpusa Vojske Republike Srpske ekshumirano i preneseno na Srpsko vojničko spomen-groblje Novi Zejtinlik na Sokocu, gdje je sahranjeno više od 1.000, od ukupno oko 3.800 poginulih boraca tog korpusa.

Samo na području Bratunca sahranjeno je 185 boraca čiji su posmrtni ostaci preneseni tokom egzodusa.

Osim stanovništva, preseljeni su Tehnički remontni zavod iz Hadžića u Bratunac, "Orao" iz Rajlovca u Bijeljinu, "Famos" iz Hrasnice u Lukavicu, kao i brojne škole, fakulteti i kulturne ustanove.

Egzodus Srba iz Sarajeva podrazumijevao je gašenje viševjekovnog načina života na tom prostoru i njegovo preseljenje u nove sredine, zajedno sa ljudima, ustanovama i privredom.

Memorijalni centar Republike Srpske je pozvao sve koji su izgubili članove porodice ili su lično preživjeli stradanja da podijele svoje svjedočanstvo da bi sjećanje na žrtve bilo trajno sačuvano.

Svi koji žele da ostave svjedočenje mogu kontaktirati sa Centrom putem mejla / komunikacije@mcrs.vladars.rs / ili telefona 051/222-999.